اربعین حسینی

ﺷﯿﻌﯿﺎﻥ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺭﻭﺯ ﺑﻪ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺑﺎﺭﮔﺎﻩ ﺣﺴﯿﻦ ﺩﺭ ﺑﯿﻦ ﺍﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻣﯽﺭﻭﻧﺪ . ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺩﺭ ﻟﻐﺖ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼ ﭼﻬﻠﻢ ﺍﺳﺖ. ﺑﯿﺴﺘﻢ ﺻﻔﺮ ۶۱ ﻫﺠﺮﯼ ﻗﻤﺮﯼ، ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﭼﻬﻠﻤﯿﻦ ﺭﻭﺯ ‏) ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻥ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺍﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻭ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺯﻫﺮﺍ ، ﺍﻣﺎﻡ ﺳﻮﻡ ﺷﯿﻌﯿﺎﻥ ﻭ ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ ﺷﯿﺦ ﻣﻔﯿﺪ ‏[۱‏] ﻭ ﺷﯿﺦ ﻃﻮﺳﯽ‏[ ۲‏] ، ﺯﻣﺎﻥ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺍﻫﻞ ﺣﺮﻡ ﺣﻀﺮﺕ ﺍﺯ ﺷﺎﻡ ‏(ﺩﻣﺸﻖ ‏) ﺑﻪ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺍﺳﺖ. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﻧﻘﻞ ﺍﯾﺸﺎﻥ، ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺍﻧﺼﺎﺭﯼ ﺻﺤﺎﺑﯽ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺯﺍﺋﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ، ﯾﺎ ﻻﺍﻗﻞ ﺍﺯ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺯﺍﺋﺮﺍﻥ ﺍﻭ، ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺭﻭﺯ ﻭﺍﺭﺩ ﮐﺮﺑﻼ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺭﺍ ﺑﺠﺎ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﺳﺖ . ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﺁﯾﺘﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ : ‏« ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺍﻧﺼﺎﺭﯼ ... ﺑﯿﺴﺘﻢ ﻣﺎﻩ ﺻﻔﺮ، ﺩﺭﺳﺖ ﭼﻬﻞ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺍﻣﺎﻡ ﻭﺍﺭﺩ ﮐﺮﺑﻼ ﺷﺪ ﻭ ﺳﻨﺖ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺍﻣﺎﻡ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺍﻭ ﺗﺄﺳﯿﺲ ﮔﺮﺩﯾﺪ ‏». ‏[۳‏] ﺑﺮ ﺍﯾﻦ ﺍﺳﺎﺱ ‏« ﺍﺯ ﻫﻤﺎﻥ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﻪ ﺗﺎﺭﯾﺨﺶ ﻣﻌﻠﻮﻡ ﻧﯿﺴﺖ، ﺷﯿﻌﯿﺎﻥ ﺑﻪ ﺣﺮﻣﺖ ﺁﻥ، ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﻣﯽﺧﻮﺍﻧﺪﻩﺍﻧﺪ. ‏»‏[ ۴‏]ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺗﻨﻬﺎ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻩ ﻭ ﻫﯿﭻ ﭘﯿﺸﯿﻨﻪ ﺍﻯ ﺭﺍ ﻧﻤﯽ ﺗﻮﺍﻥ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﻭ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﺭﻭﺯ ﺗﺎ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺣﺎﺩﺛﻪ ﻋﺎﺷﻮﺭﺍ ﺗﺼﺪﯾﻖ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺍﯾﻦ ﻭﯾﮋﮔﯽ ﻭ ﺍﻣﺘﯿﺎﺯ، ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮﺍﻯ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ‏[۵‏] ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺩﺭ ﺑﺎﺏ ﻋﻠﺖ ﺍﻫﻤﯿﺖ ﺍﯾﻦ ﺭﻭﺯ ﻧﺰﺩ ﻋﺮﻑ ﺷﯿﻌﯿﺎﻥ، ﺍﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﻧﯿﺰ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺭﻭﺍﯾﺎﻧﯽ ﺑﺮ ﺍﻫﻤﯿﺖ ﻭ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ، ﻟﮑﻦ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻥ ﺍﯾﻦ ﺍﺣﺘﻤﺎﻝ ﺭﺍ ﺍﻧﮑﺎﺭ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺑﺮﺧﯽ ﮔﺰﺍﺭﺵﻫﺎﯼ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﺣﻀﻮﺭ ﺍﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﺍﻣﺎﻡ ﻭ ﺑﺎﺯﻣﺎﻧﺪﮔﺎﻥ ﮐﺸﺘﻪﺷﺪﮔﺎﻥ ﮐﺮﺑﻼ ﺩﺭ ﮐﺮﺑﻼ ﺩﺭ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ‏[ ۶ ‏] ﺍﺯ ﻋﻮﺍﻣﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﺧﺎﺹ ﺍﯾﺸﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ . ﺩﺭ ﺗﻘﻮﯾﻢ ﺭﺳﻤﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﯾﻦ ﺭﻭﺯ ﺗﻌﻄﯿﻞ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. ﭘﯿﺎﺩﻩﺭﻭﯼ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺣﺴﯿﻨﯽ ﭘﯿﺎﺩﻩﺭﻭﯼ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺣﺴﯿﻨﯽ ﭘﯿﺎﺩﻩﺭﻭﯼ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺣﺴﯿﻨﯽ ﭘﯿﺎﺩﻩﺭﻭﯼ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺣﺴﯿﻨﯽ ﻣﻮﺭﺧﺎﻥ ‏[ ﭼﻪ ﮐﺴﯽ؟ ‏] ﻧﻮﺷﺘﻪﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺍﻧﺼﺎﺭﯼ ، ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻋﻄﯿﻪ ﻋﻮﻓﯽ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻋﺎﺷﻮﺭﺍ ﺑﻪ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺣﺴﯿﻦ ﺭﻓﺘﻨﺪ. ﺩﺭ ﺑﺮﺧﯽ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺍﺳﯿﺮﺍﻥ ﺷﺎﻡ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺎﺯﻣﺎﻧﺪﮔﺎﻥ ﮐﺸﺘﻪﺷﺪﮔﺎﻥ ﮐﺮﺑﻼ ﺩﺭ ﭼﻬﻤﻠﯿﻦ ﺭﻭﺯ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻥ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻪ ﮐﺮﺑﻼ ﺭﺳﯿﺪﻧﺪ. ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﻧﺰﻫﻪ ﺍﻟﺰﺍﻫﺪ ﺹ ۲۱ ﺍﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ. ﺯﯾﺎﺭﺍﺕ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺳﻪ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﻭ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺩﺭ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ : ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺍﻭﻝ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺣﺴﻦ ﻋﺴﮑﺮﯼ : ‏«ﻋﻼﻣﺎﺕ ﺍﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺧﻤﺲ : ﺻﻼﺓُ ﺍﻹﺣﺪﯼ ﻭ ﺍﻟﺨﻤﺴﯿﻦ، ﻭ ﺯﯾﺎﺭﺓُ ﺍﻻﺭﺑﻌﯿﻦ، ﻭﺍﻟﺘـَﺨﺘﻢ ﻓﯽ ﺍﻟﯿَﻤﯿﻦ، ﻭ ﺗـَﻌﻔﯿﺮُ ﺍﻟﺠﺒﯿﻦ، ﻭ ﺍﻟﺠﻬﺮ ﺑِﺒِﺴﻢ ﺍﻟﻠﻪ ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﺍﻟﺮﺣﯿﻢ : ﻋﻼﻣﺎﺕ ﻣﺆﻣﻦ ﭘﻨﺞ ﭼﯿﺰ ﺍﺳﺖ : ﺍﻗﺎﻣﻪ ﭘﻨﺠﺎﻩ ﻭ ﯾﮏ ﺭﮐﻌﺖ ﻧﻤﺎﺯ ﺩﺭ ﺷﺒﺎﻧﻪ ﺭﻭﺯ ‏( ﻫﻔﺪﻩ ﺭﮐﻌﺖ ﻭﺍﺟﺐ ﻭ ﺳﯽ ﻭ ﭼﻬﺎﺭ ﺭﮐﻌﺖ ﻧﺎﻓﻠﻪ ‏) ، ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ، ﺍﻧﮕﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺭﺍﺳﺖ ﮐﺮﺩﻥ، ﺟﺒﯿﻦ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺳﺠﺪﻩ ﺑﺮ ﺧﺎﮎ ﮔﺬﺍﺷﺘﻦ، ﺩﺭ ﻧﻤﺎﺯ ﺑﺴﻢ ﺍﻟﻠﻪ ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﺍﻟﺮﺣﯿﻢ ﺭﺍ ﺑﻠﻨﺪ ﮔﻔﺘﻦ. ‏» ﮐﻪ ﺷﯿﺦ ﻃﻮﺳﯽ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺍﻻﺣﮑﺎﻡ‏[ ۷‏]ﻭ ﺷﯿﺦ ﺣﺮّ ﻋﺎﻣﻠﯽ ﺩﺭ ﻭﺳﺎﺋﻞ ﺍﻟﺸﯿﻌﻪ‏[ ۸‏] ﺍﯾﻦ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺭﺍ ﺁﻭﺭﺩﻩﺍﻧﺪ . ﺍﯾﻦ ﺭﻭﺍﯾﺖ، ﺍﻫﻤﯿﺖ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺭﺍ ﺁﻥ ﻫﻢ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺍﻗﺎﻣﻪ ﻧﻤﺎﺯ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎﯼ ﻣﺆﻣﻦ ﯾﺎ ﺍﯾﻤﺎﻥ ﺑﯿﺎﻥ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻭ ﺍﮔﺮ ﻟﻔﻆ ﻣﺆﻣﻦ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺷﯿﻌﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﻫﻢ ﺍﺯ ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎﯼ ﺷﯿﻌﻪ ﺑﻮﺩﻥ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺑﻮﺩ . ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﺳﺠﺪﻩ ﺑﺮ ﺧﺎﮎ ﺩﺍﺷﺘﻦ ﻭ ﺑﻠﻨﺪ ﮔﻔﺘﻦ ﺑﺴﻢ ﺍﻟﻠﻪ ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﺍﻟﺮﺣﯿﻢ ﺩﺭ ﻧﻤﺎﺯ ﻫﻢ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﺍﺯ ﻣﺨﺘﺼﺎﺕ ﺷﯿﻌﯿﺎﻥ ﺍﺳﺖ. ‏[ ﻧﯿﺎﺯﻣﻨﺪ ﻣﻨﺒﻊ‏] ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺑﻪ ﻣﺘﻦ ﺧﺎﺻﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻧﺸﺪﻩ ﻭ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺍﯾﻨﻄﻮﺭ ﺑﺮﺩﺍﺷﺖ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﻣﻄﻠﻖ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼ ﻋﺮﻓﯽِ ﺁﻥ، ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺩﺍﺭﺍﯼ ﺍﯾﻦ ﻭﯾﮋﮔﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺯﺍﺋﺮ ﺭﺍ ﺩﺍﺭﺍﯼ ﻧﺸﺎﻥ ﺍﯾﻤﺎﻥ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ. ﺧﺼﻮﺻﺎً ﺑﺎ ﺿﻤﯿﻤﻪ ﺭﻭﺍﯾﺎﺕ ﺩﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺍﺑﺎﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺭﺍ ﻣﺨﺘﺺ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺭ ﮐﺮﺑﻼ ﻧﺪﺍﻧﺴﺘﻪ ﻭ ﺑﺮ ﺳﻼﻡ ﺍﺯ ﺭﺍﻩ ﺩﻭﺭ ﻫﻢ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺍﻃﻼﻕ ﮐﺮﺩﻩﺍﻧﺪ. ‏[ ۹‏] ﺑﺮﺍﯼ ﻧﻤﻮﻧﻪ : ‏«ﻗﺎﻝ ﺍﺑﺎﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ : ﺇﺻﻌﺪ ﻓﻮﻕ ﺳﻄﺤﮏ، ﺛﻢ ﺍﻟﺘﻔﺖ ﯾﻤﻨﺔ ﻭ ﯾﺴﺮﺓ، ﺛﻢ ﺗﺮﻓﻊ ﺭﺃﺳﮏ ﺇﻟﯽ ﺍﻟﺴﻤﺎﺀ، ﺛﻢ ﺗﻨﺤﻮ ﻧﺤﻮ ﺍﻟﻘﺒﺮ ﻓﺘﻘﻮﻝ : ﺍﻟﺴﻼﻡ ﻋﻠﯿﮏ ﯾﺎﺃﺑﺎﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺍﻟﺴﻼﻡ ﻋﻠﯿﮏ ﻭﺭﺣﻤﺔ ﺍﻟﻠﻪ ﻭﺑﺮﮐﺎﺗﻪ، ﺗﮑﺘﺐ ﻟﮏ ﺯﻭﺭﺓ، ﻭﺍﻟﺰﻭﺭﺓ ﺣﺠﺔ ﻭﻋﻤﺮﺓ ‏»‏[۱۰ ‏] ﭘﺲ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺍﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺖ ﮐﻪ ﺳﻼﻡ ﻭ ﺩﺭﻭﺩﯼ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺣﻀﺮﺕ ﺻﺎﺩﺭ ﺷﻮﺩ، ﺇﻥ ﺷﺎﺀ ﺍﻟﻠﻪ ﮔﻮﯾﻨﺪﻩ ﺭﺍ ﻣﺰﯾﻦ ﺑﻪ ﺯﯾﻨﺖ ﻭ ﻋﻼﻣﺖ ﺍﯾﻤﺎﻥ ﻣﯽﮔﺮﺩﺍﻧﺪ. ﺍﻟﺒﺘﻪ ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮﺩ ﺫﮐﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺴﮑﺮﯼ ﺍﺯ ﻟﻔﻆ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺳﺨﻦ، ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺳﺨﻦ ﺟﺪّﺵ ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎﺩﻕ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺯﯾﺎﺭﺗﯽ ﺭﺍ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺻﻔﻮﺍﻥ ﮐﺮﺩﻩﺍﻧﺪ. ﺁﻥ ﻫﻤﺎﻥ ﻣﺘﻦ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺩﺭ ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ ﺍﻟﺠﻨﺎﻥ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺳﻮﻡ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺁﻣﺪ . ﺩﺭ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﺍﯾﻦ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺍﺯ ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎﯼ ﺍﯾﻤﺎﻥ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺑﻮﺩ . ﻟﮑﻦ ﺍﯾﻦ ﺍﺣﺘﻤﺎﻝ ﺑﻌﯿﺪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽﺭﺳﺪ ﭼﺮﺍﮐﻪ ﺍﻟﻘﺎﯼ ﺧﻄﺎﺏ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺴﮑﺮﯼ ﻟﺰﻭﻣﺎً ﺑﻪ ﺁﮔﺎﻫﺎﻥ ﺍﺯ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎﺩﻕ ﻧﺒﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ، ﻟﺬﺍ ﺍﯾﻦ ﺭﻭﺍﯾﺖ، ﺳﺨﻦ ﻭ ﺑﯿﺎﻥ ﺟﺪﯾﺪﯼ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩ. ﻟﮑﻦ ﺍﯾﻦ ﻧﯿﺰ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﯿﻘﻦ ﺍﺯ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺣﺴﻦ ﻋﺴﮑﺮﯼ ، ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺯﺍﺋﺮ ﺩﺭ ﮐﺮﺑﻼ ﻧﺰﺩ ﻗﺒﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﻭ ﺑﻪ ﻟﻔﻆ ﺗﻌﻠﯿﻤﯽ ﺍﺯ ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎﺩﻕ ﺍﺳﺖ.‏[ ﻧﯿﺎﺯﻣﻨﺪ ﻣﻨﺒﻊ ‏] ﺩﻭﻡ: ﺯﯾﺎﺭﺗﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺍﻧﺼﺎﺭﯼ ، ﺍﻭﻟﯿﻦ ﯾﺎ ﺍﺯ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺯﺍﺋﺮﺍﻥ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺩﺭ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻭﻗﺘﯽ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻪ ﻏﺎﺿﺮﯾﻪ ﺭﺳﯿﺪ ﺩﺭ ﺁﺏ ﻓﺮﺍﺕ ﻏﺴﻞ ﮐﺮﺩ، ﭘﯿﺮﺍﻫﻦ ﭘﺎﮐﯿﺰﻩﺍﯼ ﭘﻮﺷﯿﺪ، ﺁﻧﮕﺎﻩ ﻗﺪﺭﯼ ﺍﺯ ﺑﻮﯼ ﺧﻮﺵ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻭ ﺑﺪﻥ ﭘﺎﺷﯿﺪ ﻭ ﭘﺎﺑﺮﻫﻨﻪ ﺭﻭﺍﻧﻪ ﺷﺪ ﺗﺎ ﻧﺰﺩ ﺳﺮ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺍﻣﺎﻡ ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ ﺍﻟﺴّﻼﻡ ﺍﯾﺴﺘﺎﺩ ﻭ ﺳﻪ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺍﻟﻠّﻪ ﺍﮐﺒﺮ ﮔﻔﺖ. ﭘﺲ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﻭ ﺑﯿﻬﻮﺵ ﺷﺪ، ﭼﻮﻥ ﺑﻪ ﻫﻮﺵ ﺁﻣﺪ ﻣﯽﮔﻔﺖ : ‏«ﺍﻟﺴّﻼﻡ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﯾﺎ ﺍﻝ ﺍﻟﻠّﻪ ...‏» ﺟﻤﻼﺕ ﺟﺎﺑﺮ ﺩﺭ ﺍﯾﻨﺠﺎ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ ﻫﻤﺎﻥ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﺳﯿﺪﺍﻟﺸﻬﺪﺍ ﺩﺭ ﻧﯿﻤﻪ ﺭﺟﺐ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺟﺰ ﺩﺭ ﭼﻨﺪ ﮐﻠﻤﻪ ﺗﻔﺎﻭﺕ ﻧﺪﺍﺭﺩ، ﮐﻪ ﺍﺣﺘﻤﺎﻻً ﻧﺎﺷﯽ ﺍﺯ ﺍﺧﺘﻼﻑ ﻧﺴﺨﻪ ﻫﺎﺳﺖ . ﻣﺘﻦ ﮐﺎﻣﻞ ﺍﯾﻦ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺭﺍ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺠﻠﺴﯽ ﺩﺭ ﺑﺤﺎﺭﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ﺁﻭﺭﺩﻩﺍﻧﺪ. ‏[۱۱‏] ﺳﻮﻡ : ﺍﯾﻦ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺍﻻﺣﮑﺎﻡ ﻭ ... ﺁﻣﺪﻩ ﮐﻪ ﺻﻔﻮﺍﻥ ﺍﺯ ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎﺩﻕ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻭ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ : ‏«ﻣﻮﻻﯾﻢ ﺍﻣﺎﻡ ﺻﺎﺩﻕ ﻋﻠﯿﻪ ﺍﻟﺴّﻼﻡ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻓﺮﻣﻮﺩ : ﻫﻨﮕﺎﻣﯽﮐﻪ ﻗﺴﻤﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﯽ ﺍﺯ ﺭﻭﺯ ﺑﺮﺁﻣﺪﻩ، ﺍﯾﻦ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺭﺍ ﺑﺨﻮﺍﻥ ...‏» ‏[ ۱۲‏] ﻭ ﺍﯾﻦ ﻫﻤﺎﻥ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺍﺳﺖ. ﻣﺘﻦ ﺍﯾﻦ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﺩﺭ ﻭﯾﮑﯽ ﻧﺒﺸﺘﻪ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺳﻮﮔﻮﺍﺭﯼ ﻣﺤﺮﻡ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺳﻮﮔﻮﺍﺭﯼ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺩﺭ ﻣﺎﻩﻫﺎﯼ ﻣﺤﺮﻡ ﻭ ﺻﻔﺮ ﻭ ﺑﻪ ﻭﯾﮋﻩ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ. ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻫﺮ ﻣﺠﻠﺲ ﺭﻭﺿﻪ ﺍﺯ ﺩﻭ ﺑﺨﺶ ﺯﻧﺎﻧﻪ ﻭ ﻣﺮﺩﺍﻧﻪ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽﺷﻮﺩ. ﺑﺮﺧﯽ ﺭﻭﺿﻪﻫﺎ ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﺎﻣﻼً ﺯﻧﺎﻧﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭ ﮔﺎﻩ ﮐﺎﻣﻼً ﻣﺮﺩﺍﻧﻪ . ﻣﺠﻠﺲ ﺭﻭﺿﻪ ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺷﻮﺩ ﻭ ﯾﺎ ﺩﺭ ﺗﮑﯿﻪﻫﺎ ، ﻣﺴﺎﺟﺪ ﻭ ﺣﺴﯿﻨﯿﻪﻫﺎ ﺑﺮﭘﺎ ﺷﻮﺩ . ﮐﻪ ﻣﺠﻠﺲ ﺭﻭﺿﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﺎ ﻗﺮﺍﺋﺖ ﻗﺮﺁﻥ ﻭ ﯾﺎ ﺯﯾﺎﺭﺕ ﻋﺎﺷﻮﺭﺍ ﺷﺮﻭﻉ ﻣﯽ ﺷﻮﺩﻭ ﺍﺯ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﻭ ﺫﮐﺮ ﻣﺼﯿﺒﺖ ﻫﻢ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽﺷﻮﺩ. ﺩﺭ ﺳﺎﻟﻬﺎﯼ ﺍﺧﯿﺮ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺣﺎﺿﺮ ﺩﺭ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺳﻮﮔﻮﺍﺭﯼ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ﺩﺭ ﮐﺮﺑﻼ ﺩﺭ ﺻﺪﺭ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺑﺰﺭﮔﺘﺮﯾﻦ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﺎﺕ ﻣﺴﺎﻟﻤﺖﺁﻣﯿﺰ ﺟﻬﺎﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ . ﺩﺭ ﺍﺭﺑﻌﯿﻦ ۱۴۳۵ ﻗﻤﺮﯼ ‏( ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ۲۰۱۳ ‏) ﺣﺪﻭﺩ ۲۰ ﻣﯿﻠﯿﻮﻥ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺩﺭ ﮐﺮﺑﻼ ﻣﺠﺘﻤﻊ ﺷﺪﻧﺪ